—
‘Elk kunstwerk dat in staat is een esthetische ervaring teweeg te brengen,
beantwoordt onze blik. Of liever gezegd: de esthetische ervaring is de
ervaring van dat terugkijken.‘ Thijs Lijster (2019) Kijken, Proeven, Denken
Kunstfilosofie
De nieuwe cursus ‘Denken over kunst- Denken door kunst’ gaat over de manier hoe filosofen over kunst gedacht hebben en ook over hoe kunstwerken aanzetten tot denken. Bij kunst hebben we de ervaring dat we geconfronteerd worden met iets moois (of soms ook iets afstotends), iets indrukwekkends waarvan we de betekenis niet direct begrijpen en dát roept vaak vragen op.
Is een kunstwerk een afspiegeling van de werkelijkheid, zoals bij Plato gedacht, of is in een kunstwerk de blik van God aanwezig zoals de middeleeuwse kunst kan suggereren?
Voor Kant is de esthetische ervaring een persoonlijke reactie op een kunstwerk, een subjectieve maar ook authentieke reactie. Over smaak valt te twisten en zeker in de moderne kunst is dat bij de opkomst van nieuwe stromingen ook vaak gebeurd.
In de hedendaagse kunst staat niet zozeer de vraag centraal naar wat mooi is, maar eerder de vraag naar wat kunst is. Als schoonheid, harmonie, compositie, ingeniositeit geen criteria meer zijn, waar moet kunst dan wel aan voldoen? Moet kunst een rol spelen in de bewustwording over maatschappelijke thema’s als klimaatverantwoordelijkheid, gendervraagstukken, discriminatie en machtsstructuren?
In de coronatijd hebben we veel kunstervaringen moeten missen. Musea, theater en bioscoop waren lange tijd dicht. De vraag werd vaker gesteld naar de waarde van kunst. Is kunst niet een van de meest wezenlijke activiteiten voor de mens?
Kunst en filosofie hebben elkaar nodig. Een kunstwerk is niet alleen een object, waar we over kunnen filosoferen, nadenken en discussiëren, maar ook een subject, vergelijkbaar met een persoon die ons aanspreekt. We kunnen ook naar kunst luisteren. Kunst is er om over te denken en ook kunnen we door kunst denken.
Opzet
De volgende onderwerpen komen aan de orde:
- Natuur, kunst en mimesis (Plato)
- Kunst en de De blik van God (Cusanus)
- Het smaakoordeel. Kritiek van de oordeelsvermogen (Kant)
- De geest ontmoet in de kunst ‘zijns gelijke’ (Hegel)
- De oorsprong van het kunstwerk (Heidegger)
- Denken door kunst (Thijs Lijster)
De powerpoint-presentaties krijg je toegestuurd
Literatuur
Je ontvangt een reader met teksten van:
Plato, Cusanus, Kant, Hegel, Heidegger, Thijs Lijster
Deelnemen aan deze cursus
6 bijeenkomsten van 13:30 uur – 16:30 uur op
Donderdagmiddag 6, 13, 20, 27 oktober, 3 en 10 november
OBG Nijmegen ruimte Nicolaaskapel
Prof. Cornelissenstraat 2
6524 PJ Nijmegen