Donderdagmiddag 26 oktober start ik een nieuwe cursus over Filmfilosofie: Denkbeelden – filmbeelden.
De laatste jaren wordt film steeds meer in filosofie en filosofieonderwijs gebruikt. Film kan een aantal thema’s en problemen in de filosofie verhelderen, maar film kan ook nieuwe filosofische vragen oproepen. Film-denken onderzoekt de manieren waarop filmmakers hun werk gebruiken als middel om na te denken over politieke, historische, sociale en filosofische vragen. Cinema zelf kan fungeren als een denkend subject. Film laat je anders denken, breder denken, meer denken in flow.
Gilles Deleuze (1925-1995) heeft met zijn twee filmboeken (het Bewegingsbeeld en het Tijdsbeeld) cinema tot een belangrijke bron voor de filosofie gemaakt. Aan de hand van zijn werk wordt het verband tussen film en filosofie nader uitgewerkt.
Het zijn niet alleen de beelden, maar het gaat ook om de stroom van de film, het donker van de zaal, het volledig opgenomen worden in de film. De combinatie van beeld, geluid, muziek en het denken in de film maakt dat de zo opgeroepen gevoelens intenser worden beleefd. We identificeren ons met personen, maar ook kijken we soms met een overkoepelende manier naar een gebeurtenis. We kruipen in de geest van iemand anders, die we ook zelf hadden kunnen zijn.
Slavoj Žižek (1949-) heeft filosofie populair gemaakt bij nieuwe generaties. Het gebruik van film-denken in zijn filosofie heeft daar zeker toe bijgedragen. Het sluit aan bij de tijdgeest om naast boekenwijsheid ook filmwijsheid te ontwikkelen.
In deze cursus worden door middel van filmfragmenten filosofische thematieken aangereikt, waardoor we aangespoord worden om situaties en gebeurtenissen te analyseren, te duiden en zin te geven.
Opzet
De volgende onderwerpen komen aan de orde:
- Filmtechnieken (kader, shot, montage) en het open filmbeeld (Joost Raessens)
- Het bewegingbeeld en het tijdsbeeld (Gilles Deleuze)
- Film en psychoanalyse (Hitchcock, Freud)
- Het symbolische en het sublieme in film (Slavoj Žižek)
- Tijd en film. Over dood en eindigheid (Epicurus, Heidegger)
- Waarheid en film; de kracht van het onware (Gilles Deleuze, Nietzsche)
- Persoonlijkheid, identiteit en authenticiteit (Woody Allen, Jean-Paul Sartre)
- Vragen rond ethiek (Oppenheimer, Christopher Nolan)
De powerpoint-presentaties krijg je toegestuurd.
Tijdens de bijeenkomsten wordt veel gebruik gemaakt van filmfragmenten.
Literatuur
Je ontvangt een reader met teksten.
Deelnemen aan deze cursus
Stuur een mail naar h.manders@chello.nl
Tijden:
6 bijeenkomsten van 13:30 uur – 16:00 uur
Donderdagmiddag 26 oktober, 2, 9, -, 23, 30 november, 7 december
Locatie: OBG OudBurgerGasthuis
-ruimte Nicolaaskapel
Prof. Cornelissenstraat 2
6524 PJ Nijmegen